Rok 1972
W lutym 1972 roku przybył do Australii z wizytą ks. Wojciech Kania – przełożony generalny Towarzystwa Chrystusowego.(fot nr 44) Celem jego podróży była wizytacja polskich placówek duszpasterskich w Australii i Nowej Zelandii prowadzonych przez księży chrystusowców. 9 lutego zginął w wypadku samochodowym ks. Marian Kołodziej. Spieszył na powitanie Przełożonego Generalnego do Sydney. Nabożeństwa żałobne odprawiono pod przewodnictwem Księdza Generała w Morwell i w Sydney. śp. ks. Marian spoczął na cmentarzu Pine Grove koło Marayong. (fot nr 45)
WspominajÄ…c tragicznie zmarÅ‚ego kapÅ‚ana o. J. Janus TJ napisaÅ‚ w PrzeglÄ…dzie Katolickim: “Szczytowym osiÄ…gniÄ™ciem, które mu sprawiÅ‚o najwiÄ™cej radoÅ›ci, byÅ‚a intronizacja obrazu Matki Boskiej CzÄ™stochowskiej w nowym koÅ›ciele w Morwell. ZgromadziÅ‚ przy tym całą PoloniÄ™ gippslandzkÄ…, księży polskich i australijskich, zapewniÅ‚ sobie udziaÅ‚ miejscowego biskupa... ChÄ™tnie w rozmowach i marzeniach do tych chwil powracaÅ‚. Do tego obrazu wróciÅ‚ i po Å›mierci. Tu bowiem przywieziono jego ciaÅ‚o na ostatniÄ… uroczystość w Gippsland, tu zgromadziÅ‚y siÄ™ znów tÅ‚umy z biskupem Foxem i caÅ‚ym duchowieÅ„stwem polskim i australijskim, by przy tym obrazie pożegnać go już na zawsze... Z Morwell przewieziono ciaÅ‚o ZmarÅ‚ego do Sydney na uroczystoÅ›ci pogrzebowe w polskim koÅ›ciele maryjnym w Marayong. TrumnÄ™ zÅ‚ożono do grobu tuż obok Å›p. ks. Eysmontta, nestora polskich duszpasterzy. Obok najstarszego – spoczÄ…Å‚ jeden z najmÅ‚odszych... Nikt siÄ™ tego nie spodziewaÅ‚. Ks. Marian KoÅ‚odziej jechaÅ‚ na spotkanie GeneraÅ‚a swego zakonu do Sydney. UlegÅ‚ wypadkowi samochodowemu w miejscowoÅ›ci Wodonga, koÅ‚o Albury, na granicy Wiktorii, ponoszÄ…c Å›mierć na miejscu. ByÅ‚o to 9 lutego o godz. 3.30 nad ranem. SpoczÄ…Å‚ na wieki 16 lutego 1972 na Pine Grove Lawn Cemetery w 32 roku życia i czwartym kapÅ‚aÅ„stwa”.
W sobotÄ™ 12 lutego w prokatedrze w Maitland ks. Wojciech Kania przewodniczyÅ‚ koncelebrowanej Mszy Å›w., w której wziÄ™li udziaÅ‚: ks. prob. J. Toohey, ks. Józef KoÅ‚odziej prowincjaÅ‚ księży chrystusowców, ks. A. Duczkowski, ks. M. GÄ™bicki i ks. J. Westfal. Dla rodaków z Singleton, Grety, Cardiff, Beresfield oraz Maitland byÅ‚ to podniosÅ‚y dzieÅ„. Po raz pierwszy zebraÅ‚o siÄ™ tam aż szeÅ›ciu polskich księży, po raz pierwszy koncelebrowano po polsku MszÄ™ Å›w., po raz pierwszy tam wÅ‚aÅ›nie oficjalnie podejmowano PrzeÅ‚ożonego Generalnego Towarzystwa Chrystusowego na piÄ…tym kontynencie.
Do Newcastle ks. Wojciech Kania przybył 20 lutego. Mszę św. odprawił w kościele Serca Pana Jezusa w Hamilton.
KoÅ„cem marca, przed Å›wiÄ™tami Wielkanocnymi obowiÄ…zki duszpasterskie w oÅ›rodku Canberra- Queanbeyan objÄ…Å‚ ks. MirosÅ‚aw GÄ™bicki. Nowego duszpasterza polskiej wspólnocie przedstawiÅ‚ osobiÅ›cie PrzeÅ‚ożony Generalny zgromadzenia ks. Wojciech Kania podczas wizytacji polskich skupisk w Australii.
18 i 19 kwietnia w Domu Sodalicyjnym w Melbourne odbyÅ‚a siÄ™ konferencja polskich duszpasterzy. UdziaÅ‚ w niej wziÄ…Å‚ PrzeÅ‚ożony Generalny Towarzystwa Chrystusowego ks. Wojciech Kania. Podczas konferencji omówiono trzy ważne zagadnienia: 1. UdziaÅ‚ Polaków w 40 Å›wiatowym Kongresie Eucharystycznym w Melbourne w lutym 1973 r., 2. BudowÄ™ Sanktuarium Matki Bożej CzÄ™stochowskiej w Essendon oraz 3. BudowÄ™ Domu Emeryta im. Brata Alberta w Marayong.
KoÅ„czÄ…c swojÄ… wizytÄ™ w Australii i Nowej Zelandii ks. Wojciech Kania, PrzeÅ‚ożony Generalny Towarzystwa Chrystusowego skierowaÅ‚ do Polaków “SÅ‚owo pożegnalne” opublikowane w PrzeglÄ…dzie Katolickim. Czytamy tam miÄ™dzy innymi: “Cieszymy siÄ™ przede wszystkim, że z każdym rokiem coraz bardziej włączamy siÄ™ w pracÄ™ duszpasterskÄ… wÅ›ród rodaków za granicÄ…. (...) Serdeczne wyrazy wdziÄ™cznoÅ›ci polskim organizacjom religijnym i spoÅ‚ecznym i ich zarzÄ…dom, na czele z Prezesem Rady Naczelnej Panem PuÅ‚kownikiem A. RaciÄ™skim, za życzliwość z jakÄ… wszÄ™dzie spotykaÅ‚em siÄ™ na terenach odwiedzanych przeze mnie oÅ›rodków polskich”.
Pożegnanie KsiÄ™dza GeneraÅ‚a z rodakami odbyÅ‚o siÄ™ w Civic Hall w Cabramatta. Na uroczystość przybyÅ‚o ponad tysiÄ…c rodaków. RelacjonujÄ…cy to wydarzenie p. Tadeusz Bochat napisaÅ‚: “Przyjazd KsiÄ™dza GeneraÅ‚a Wojciecha Kani do Australii zbiegÅ‚ siÄ™ z tragediÄ… nie tylko dla księży, ale Å›miem twierdzić, że przeżyliÅ›my jÄ… podobnie i my, wierni. Åšmierć ks. Mariana KoÅ‚odzieja byÅ‚a dla nas czymÅ› w rodzaju rekolekcji. (...) Ta ofiara życia mÅ‚odego kapÅ‚ana może otworzy nam oczy na posÅ‚ugi naszych duszpasterzy. W takich okolicznoÅ›ciach ani nie spostrzegliÅ›my siÄ™ jak KsiÄ…dz GeneraÅ‚ Wojciech Kania włączyÅ‚ siÄ™ w pracÄ™ duszpasterskÄ…: Msze Å›wiÄ™te, kazania, spowiedzi, spotkania z przedstawicielami organizacji koÅ›cielnych i spoÅ‚ecznych. A ja ciÄ…gle czekaÅ‚em – kiedy rozpocznie siÄ™ wizytacja... I dopiero po jakimÅ› czasie zauważyÅ‚em, że to najskuteczniejsza wizytacja nie tylko księży swego Zgromadzenia, ale również i nas wiernych”.
Polska wspólnota z oÅ›rodka Canberra – Queanbeyan na nowo, po wielu latach przerwy, Å›wiÄ™towaÅ‚a uroczyÅ›cie Boże CiaÅ‚o MszÄ… Å›w. i procesjÄ… eucharystycznÄ… do czterech oÅ‚tarzy. Wznowienie tych tradycyjnych uroczystoÅ›ci nastÄ…piÅ‚o z inicjatywy ks. M. GÄ™bickiego. Obchód Bożego CiaÅ‚a odbyÅ‚ siÄ™ przy ko?ciele ?w. Grzegorza w Queanbeyan w niedzielÄ™ 4 czerwca. OÅ‚tarze przygotowane zostaÅ‚y przez Klub OrÅ‚a BiaÅ‚ego, KoÅ‚o Polek, KoÅ‚o MÅ‚odzieży z Canberra, Klub Polski i KoÅ‚o Polek z Queanbeyan, harcerzy, harcerki i KoÅ‚o SPK Nr 5. Przy każdym oÅ‚tarzu, po modlitwach, Å›piewaÅ‚ chór odpowiedniej organizacji.
16 sierpnia na sydneyskim lotnisku wylÄ…dowaÅ‚ ks. StanisÅ‚aw Marut.(fot nr 46) Przyjazd ten, spodziewany w maju odwlekaÅ‚ siÄ™ ze wzglÄ™du na trzymiesiÄ™czne, najróżniejsze formalnoÅ›ci. ZrealizowaÅ‚ siÄ™ wreszcie tuż po uroczystoÅ›ci WniebowziÄ™cia NMP. W niedzielÄ™ 20 sierpnia odbyÅ‚o siÄ™ wprowadzenie ks. StanisÅ‚awa Maruta do pracy duszpasterskiej w oÅ›rodku Cabramatta-Fairfield. W koÅ›ciele parafialnym Serca Pana Jezusa powitaÅ‚ nowego kapelana ks. proboszcz O’Keeffe. Po poÅ‚udniu Sala Domu OrÅ‚a BiaÅ‚ego wypeÅ‚niÅ‚a siÄ™ po brzegi, gdzie przygotowano program przywitania. Nad caÅ‚oÅ›ciÄ… czuwaÅ‚o oko ks. prowincjaÅ‚a Józefa A. KoÅ‚odzieja i Komitetu KoÅ›cielnego. Ks. Marut przywożąc pozdrowienia znad WisÅ‚y i Odry zaznaczyÅ‚, że widzi swojÄ… rolÄ™ w pracy kapÅ‚aÅ„skiej i polonijnej jaki sÅ‚ugi Ludu Bożego. Podczas powitania w Domu Polskim obecni byli: ks. Andrzej Duczkowski z Marayong, Siostry Nazaretanki, miejscowe organizacje Å›wieckie i koÅ›cielne oraz kilkuset rodaków, zwÅ‚aszcza z terenów Fairfield i Cabramatta. Komitet KoÅ›cielny i KóÅ‚ko RóżaÅ„cowe wrÄ™czyÅ‚y ks. Marutowi czeki na zagospodarowanie siÄ™ w nowych polonijnych warunkach.
24 grudnia Polacy mieszkajÄ…cy w póÅ‚nocnych dzielnicach Sydney mieli okazjÄ™ uczestniczyć po raz pierwszy we Mszy Å›w. odprawianej dla nich po polsku w kaplicy Å›w. PawÅ‚a ApostoÅ‚a w East Roseville. Pan Jerzy Prociuk obecny przy narodzinach tej wspólnoty duszpasterskiej tak wspomina tamte czasy: “Do Forestville przeprowadziliÅ›my siÄ™ w 1971 roku. Rodzinie z czwórkÄ… malutkich dzieci trudno byÅ‚o uczestniczyć w pracach i życiu oÅ›rodka Ashfield tak daleko od nas poÅ‚ożonego. Brak polskiej parafii w naszym sÄ…siedztwie odczuwaliÅ›my bardzo mocno, bÄ™dÄ…c zawsze zwiÄ…zani z życiem KoÅ›cioÅ‚a. DziÄ™ki spotkaniom w Kole Akademików oraz naszym nowym sÄ…siadom, rodzinie paÅ„stwa Franckich, poznaliÅ›my wiele polskich rodzin mieszkajÄ…cych na obszarze póÅ‚nocno-wschodniego Sydney. Halinka Prociuk postanowiÅ‚a podjąć starania o zaÅ‚ożenie polskiej parafii. Rodzina paÅ„stwa Franckich powitaÅ‚a tÄ™ myÅ›l z wielkim entuzjazmem. Rozmowa z ks. Józefem A. KoÅ‚odziejem – prowincjaÅ‚em, ukazaÅ‚a nam jak poważne to i trudne jest przedsiÄ™wziÄ™cie. Duża odlegÅ‚ość od domu księży w Bankstown i od najbliższej polskiej parafii. Dojazdy zabiorÄ… ksiÄ™dzu caÅ‚y niedzielny ranek. Aktyw parafii bÄ™dzie musiaÅ‚ siÄ™ starać, aby wszystko byÅ‚o gotowe na przyjazd ksiÄ™dza: koÅ›cióÅ‚ otwarty, przygotowany, a po Mszy Å›w. posprzÄ…tany, zamkniÄ™ty, klucze i zbiórka z tacy oddana w parafii australijskiej, bo ksiÄ…dz polski bÄ™dzie siÄ™ spieszyÅ‚ na MszÄ™ Å›w. w Ashfield na 12.00. Przede wszystkim musimy być pewni, że parafia siÄ™ utrzyma; inicjatorzy muszÄ… mieć Å›wiadomość, że angażujÄ… siÄ™ ze swymi rodzinami na wiele lat. Konieczne jest speÅ‚nienie dwóch najważniejszych warunków: 1) skontaktowanie odpowiedniej liczby Polaków, mieszkaÅ„ców tych dzielnic, którzy chcieli by gromadzić siÄ™ regularnie na modlitwy w polskiej wspólnocie (ludzie ci sÄ… zwiÄ…zani z parafiami w swoich dzielnicach); 2) znalezienie odpowiedniego koÅ›cioÅ‚a i zgoda miejscowego proboszcza. Zaczęła siÄ™ paromiesiÄ™czna praca, szukanie odpowiedniej Å›wiÄ…tyni, szukanie polskich rodzin. Rozmowy, telefony, zbieranie adresów, podpisów, przejazdy. Bardzo ważne byÅ‚o zbieranie podpisów, sporzÄ…dzenie list, aby wykazać, że inicjatywa jest poważna i jest dosyć chÄ™tnych w tych dzielnicach. Panie Myki Francka i Halina Prociuk caÅ‚y swój wolny czas poÅ›wiÄ™caÅ‚y tej pracy. CzÄ™sto w rozjazdach, obie mÅ‚ode matki, każda z czwórkÄ… dzieci. Gdy sÄ… w terenie pani komandorowa Irena Francka opiekuje siÄ™ całą tÄ… gromadkÄ…. Zaangażowani sÄ… i mężowie w kontaktach ze Å›rodowiskiem polonijnym, z akademikami, z księżmi. Wkrótce do paÅ„ Myki i Halinki dołącza p. WÅ‚adzia Nyesone, peÅ‚na energii, przedsiÄ™biorczoÅ›ci, oddana sprawie. Utrzymujemy czÄ™sty kontakt z ksiÄ™dzem prowincjaÅ‚em Józefem KoÅ‚odziejem, który podtrzymuje na duchu, radzi. Ks. Zbigniew Pajdak odwiedza nas w domu, gdy przyjeżdża z Brisbane do Bankstown. Å»yczliwe rady księży, wsparcie, ich duże doÅ›wiadczenie pomagajÄ… przeÅ‚amać przeszkody. ZbliżajÄ… siÄ™ Å›wiÄ™ta Bożego Narodzenia 1972 roku. Jest już lista – prawie 150 nazwisk. Jest Å›wiÄ…tynia – kaplica w East Roseville. Proboszcz parafii Chatswood zna nas i nam sprzyja. Omawiamy wstÄ™pne formalnoÅ›ci i dalej sprawÄ™ przekazujemy ksiÄ™dzu prowincjaÅ‚owi. KsiÄ…dz Józef KoÅ‚odziej zaÅ‚atwia z proboszczem w Chatswood wszelkie potrzebne umowy. Data pierwszej Mszy Å›w. w East Roseville ustalona – 24 grudzieÅ„ 1972 rok. Celebruje jÄ… ks. Józef KoÅ‚odziej. Do mszy sÅ‚użą: WojtuÅ› Francki, PaweÅ‚ i JÄ™druÅ› Prociuk. TacÄ™ zbiera Józef Opolski, czytania: p. Francki, p. Opolski, Danusia Prociuk. Dary ofiarne w procesji niosÄ…: Hania Prociuk, Janeczka i Joasia Franckie. Obecni: caÅ‚a rodzina paÅ„stwa Franckich, rodzina WÅ‚adzi Neysone, rodzina Navay, Opolskich, Prociuków, paÅ„stwo Karowscy, Pelcowie, Solakowie, rodzina Radajewskich, paÅ„stwo Powieża, Å»ak, ZieliÅ„scy, pan ÅšwiÄ…tek z trójkÄ… córeczek. Jest parÄ™ dziesiÄ…tek osób, znajomi wiele nieznajomych. UdaÅ‚o siÄ™, radość, mamy wÅ‚asnÄ… polskÄ… parafiÄ™ w East Rosevlle”.



