Początki – 1959 – 1968

Okres ten w najnowszej historii Polski należy po części do lat tzw. “odwilży”, liczonej od października 1956 roku, choć już w roku 1955 trwała działalność klubów Krzywego Koła, tolerowana przez władze jako “wentyl bezpieczeństwa” i rozpoznanie nastrojów społecznych.

Rok 1960

Ten rok dla Polonii sydneyskiej rozpoczął się pod znakiem jubileuszów ks. Franciszka Arciszewskiego. Zasłużony ten kapłan obchodził bowiem srebrny jubileusz kapłaństwa i zarazem 10-lecie pracy duszpasterskiej w Sydney. Gdy w październiku 1959 r. ks. Arciszewski wyjechał na miesięczny urlop, zawiązał się w Sydney Komitet Jubileuszowy, na którego czele stanęli: o. W. Maćkowiak, ks. E. Gagajek i A. Poniński, prezes rady PMS. Obchody jubileuszu wyznaczono na 31 stycznia, bezpośrednio po nabożeństwie o godz. 6.00 po poł. w sali parafialnej w Ashfield.

Rok 1961

Na początku tego roku ukazały się statystyki informujące o ilości Polaków mieszkających w Australii. Dowiadujemy się z nich, że od zakończenia wojny do września 1960 r. ogółem wyemigrowało do Australii 76 708 osób narodowości polskiej. Biorąc pod uwagę przyrost naturalny, ilość Polaków w Australii można szacować na 90 000. W statystykach na czerwiec 1960 r Polacy stanowili 4,8 proc. imigrantów przybyłych po wojnie do Australii, zajmując 5 miejsce po Brytyjczykach, Włochach, Holendrach i Niemcach, przed Grekami, Jugosłowianami i Węgrami. We wrześniu 1960 r. dorosłych (powyżej 16 lat) nie naturalizowanych osób narodowości polskiej było 24 093. Ogółem naturalizowało się 42 620 Polaków.

Rok 1962

Na początku tego roku Rektor Polskiej Misji Katolickiej ks. Witold Dzięcioł poinformował polskie społeczeństwo o niezwykłym darze Księdza Prymasa Wyszyńskiego: “Księża polscy na konferencji w Sydney (we wrześniu ub. roku) przygotowując obchody Milenium Chrztu Polski uchwalili między innymi sprowadzenie z Kraju obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, który po odwiedzeniu polskich ośrodków w Australii ma być umieszczony na stałe w katedrze sydneyskiej. Prymas Polski wiedział o tym projekcie i pochwalił go, ale nie spodziewaliśmy się, aby ofiarował nam obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Tymczasem 17 lutego otrzymałem od. J. Em. Kardynała Wyszyńskiego telegram, nadany w Rzymie, tej treści: ‘Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej dla Polonii Australijskiej do

Rok 1963

Styczeń w Marayong upłynął pod znakiem kolonii letnich zorganizowanych przez Komitet Wykonawczy Polskiej Macierzy Szkolnej. Uczestniczyło w nich 46 dzieci. Dzięki pomocy Sióstr Nazaretanek warunki pobytu uczestników kolonii były bardzo wygodne. Dzieci zostały umieszczone w dwóch barakach. Kuchnia i jadalnia znajdowały się w pobliżu, w oddzielnym budynku. Tam rządziły panie M. Krupska i M. Hermanowa pełniąc funkcje kucharek, kelnerek i magazynierów. Intendentem był p. B. Kowalski, dowożący codziennie żywność. Rząd dusz nad grupą chłopców sprawowali ks. A. Baranowski, ks. Józef Kołodziej i K. Zawadzki. Nad dziewczynkami czuwała p. E. Majewska z córką Jolą. W niedzielę 13 stycznia odbył się w Marayong piknik, na który przybyli tylko rodzice i znajomi dzieci. Powitał ich ks. Baranowski, a później dzieci przedstawiły program rozrywkowy we własnym wykonaniu.

Rok 1964

Dnia 4 marca przybył do Sydney kolejny chrystusowiec: ks. Józef Furman, aby objąć placówkę duszpasterską w Bankstown i kontynuować dzieło rozpoczęte przez ks. Edmunda Gagajka, który pod koniec tego miesiąca opuścił na stałe Australię.

Rok 1965

Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński przesłał rektorom Polskich Misji Katolickich, Duchowieństwu i Rodakom za granicą, pozdrowienie w Panu na Boże Narodzenie i Nowy Rok. W swoim posłaniu stwierdza: “Życzenia te składam po raz pierwszy w nowym charakterze, Opiekuna duchowego całej Polskiej Emigracji i Polonii zagranicznej. Bóg odwołał do siebie zasłużonego i mężnego obrońcę praw Rodaków żyjących poza granicami Kraju, Arcybiskupa Józefa Gawlinę (...). I dlatego, z woli Stolicy świętej, przejęliśmy obowiązki Prymasa Polski, wobec Polonii zagranicznej – wypełniane po wojnie przez Zmarłego Arcybiskupa-Żołnierza – w zastępstwie Prymasa Polski”.

Rok 1966

W związku z trudną sytuacją w ojczyźnie spowodowaną akcjami komunistycznej władzy przeciwko kościelnym obchodom Millennium, 30 stycznia 1966 przedłożono rezolucję do premiera Australii, Delegata Apostolskiego, kard. Gilroy’a i bpa Simmondsa oraz do biskupa Rubina. W liście do bpa Rubina czytamy: “Społeczeństwo polskie w Wiktorii, zebrane w dniu 30 stycznia w Melbourne, łączy się z Jego Ekscelencją w głębokim żalu z powodu prześladowania Kościoła katolickiego w Polsce i ograniczenia swobody ruchów Prymasa Polski ks. kard. Wyszyńskiego. Wierzymy głęboko, że ciemna noc niewoli naszej Ojczyzny rychło się skończy, siły przewrotności i zła odejdą, a nad Polską zajaśnieją w dawnym blasku emblematy wiary chrześcijańskiej wraz z naszym tysiącletnim zawołaniem Polonia Semper Fidelis.

Rok 1967

W dniu 24 lutego Ojciec św. Paweł VI mianował J. E. ks. bpa Władysława Rubina Sekretarzem Generalnym Synodu Biskupów. 7 maja odbyła się w Marayong niecodzienna uroczystość. Mszę św. w intencji Ojczyzny koncelebrowała grupa księży werbistów.(fot nr 33) Spędzili oni kilka miesięcy w Australii przygotowując się do wyjazdu na misje do Nowej Gwinei. Ta Msza św. w Maryayong była ich pożegnaniem z Polonią, wśród której żyli, modlili się i służyli kapłańską posługą.

Rok 1968

Był to niezwykły rok w życiu Polonii australijskiej. Rozpoczął się wizytą ks. bp. Władysława Rubina, który dwa miesiące spędził na Antypodach odwiedzając rodaków w Australii i Nowej Zelandii. Pracowita była ta obecność.(fot nr 36) Ksiądz Biskup odwiedził bowiem Polaków nie tylko w wielkich miastach, ale miał także czas, by spotkać się z tymi, którzy osiedlili się w małych miejscowościach z daleka od centrów życia polskiego.